Zerdüştî Kutsal Metinleri ve Şahname’de Vejetaryenlik

Yazar: Nezih Seven

Günümüz Zerdüştileri genellikle vejetaryen değiller; ancak biraz sonra okuyacağınız metinlere dayanarak dinlerinin gerçek öğretisinin bu yönde olduğuna inananlar hızla çoğalmakta. İlk iki örnek Gathalar’dan, yani Zerdüştilerin kutsal kitabı Avesta’nın en eski bölümünden. Yaklaşık olarak İ.Ö. 1000’e tarihleniyor ve genel kanı bu bölümü Zerdüşt’ün kendisinin yazdığı yönünde.

İlk metnimiz “Boğa’nın Yakarışı”, Gatha Ahunavaiti II, Yasna 29:

Size yakardı Boğanın Ruhu:
“Kim için bana can verdiniz? Kim yarattı beni?
Öfke ve şiddet, dayak ve yağma için varım ben!
Bana meraları hayırlı kılacak bir çoban çıkmadı henüz.”
Ve Boğanın Yaratıcısı sordu Aşa’ya: 
“Var mı hayvanları koruyacak biri, ki onları doyurup sevsin?
Kim yok edecek Yalan’ın takipçilerinin vahşetini?”
Aşa yanıtladı: “Yeryüzünden kimseyi tanımıyorum
Yalan’a karşı Hakikat’i savunacak.”
Ahura Mazda konuştu: “Benim tarafımdan iyi bilinir o kişi
Spitama Zarathushtra’dır o-tüm buyruklarımızı dinler kendisi.”

Zarathushtra Zerdüşt’tür ve burada peygamber Zerdüşt’ün açıkça Ahura Mazda, yani Tanrı’nın kendisi tarafından hayvanları koruyup gözetmekle görevlendirilmiş olduğunu görüyoruz. Hayvanlara zulmetmek, Ahura Mazda tarafından yalanı takip etmekle özdeşleştirilmiştir.

İkinci metin “İlk Günah”, Gatha Ahunavaiti V, Yasna 32.8

Bu günahkarlar arasında birinin bilinir ünü
Vivangha oğlu Yima’dır o-ki insanları tatmin etmek için
Bir boğa öldürüp etini dağıttı yemek olarak
Ey Mazda! Onlardan biri gibi yargılama beni
Tüm çabam ruhu yükseltmek içindir benim.

Ve şimdi yoruma yer bırakmayacak bir metin daha, bu sefer Denkard VI‘dan, Yüksek Rahip Hamedanlı Atrupat tarafından yazılmış:

Ot-yiyici olun, ey insanlar, ve dilerim bu şekilde uzun yaşarsınız. Sığırın cesedinden uzak durun, ve asla unutmayın ki, Efendi Hürmüz bitkileri sığırlar ve insanlar faydalansın diye çok sayıda yaratmıştır.” (Hürmüz ismi Ahura Mazda’nın bozulmuş halidir.)

Son olarak, Perslerin İslam’ı kabulünden sonra Firdevsi tarafından yazılmış olan Şahname’de henüz kirlenmemiş bir insan medeniyetinin bahsi geçer ve bu dönemde insanların yemek için hayvanları öldürmediği belirtilir. Sonra birisi çıkar ve birden et yemeyi akıl eder. Kim mi? Hep beraber okuyalım:

Şahname, 554-574

“…Ahriman kendisini güzel söz söyleyen, gönlü uyanık, temiz giyinmiş bir delikanlı kılığına soktu ve Kral Dahhak’ın yanına geldi. Onu iyice övdükten sonra, ‘Ben, meşhur ve temiz bir aşçıyım. Eğer padişah beni kendisine layık görürse…’ dedi. 

Dahhak bu sözü işittiği vakit onu aşçılığa tayin etti ve yemek pişirmesi için bir yer ayırdı. Elinde salahiyet olan vezir, mutfağın anahtarını ona teslim etti. 

O zamanlar, yiyecek çok değildi. Hayvan eti yenmezdi. Yalnızca yerden biten şeyleri yerlerdi ve yerden biten her şeyi de yemezlerdi. 

Ancak o iğrenç yaradılışlı şeytan düşündü ve hayvanları öldürmeyi tasarladı. Her türlü kuşu ve dört ayaklı hayvanı öldürdü. Onların etlerinden türlü türlü yemekler yaptı. Birer birer padişahın sofrasına koydu. Ona cesaret vermek için, aslan gibi kanla besledi. Onun her sözünü yapar, gönlünü onun buyruğuna bağlardı. 

Evvela ona yumurta sarısı yedirdi. Bu sayede, bir müddetlik sağlığını emniyet altına aldı. Dahhak yedi ve hoşuna gitti, şeytanı bol bol takdir etti. Karşılık olarak Ahriman ‘Yüce padişah sağolsun!’ dedi. ‘Yarın yine öyle yemekler yaparım ki sana hep sağlık verir!’

Sonra gitti ve bütün gece ertesi günkü yemekleri nasıl hazırlayacağını düşündü. Ertesi gün geldiğinde, şu lacivert renkli gök kubbe sarı yakut renkli güneşi doğurduğu vakit, gümüş renkli kekliğin ve sülünün etinden yemekler yaptı. Umutla padişahın huzuruna çıktı. Arapların bu aklı eksik padişahı yemeklere elini uzatıp da yiyince hoşuna gitti. Şeytana karşı içinde bir sevgi uyandı.

Şeytan, üçüncü gün, kuş ve kuzu etinden türlü yemekler hazırladı.

Dördüncü günü de sofra kurulunca, genç bir öküzün sırtındaki etlerden hazırladığı yemekleri getirdi…”

Şaşırdınız mı? Ben şaşırmadım.

-Nezih Seven

VEGAN ŞAKİRT FACEBOOK SAYFASI İÇİN TIKLAYIN!


EK: Sonradan bulduğum bir başka Zerdüşti metnini paylaşıyorum. Adarbad Mahraspandan tarafından yazılmış:

Hem bu dünyada hem de sonrakinde katı bir hesaplaşmayla yüzleşmemek için sığırın ve tüm diğer hayvanların bedenini yemekten özenle kaçının; zira sığırın ve diğer hayvanların bedenlerini yiyerek ellerinizi günahla kirletmiş ve dolayısıyla günahsal olanı düşünmüş, konuşmuş ve eylemiş olursunuz. Yalnızca ağzınızla yiyor olsanız da, elleriniz günaha bulaşmıştır; deve bir başka yerde, bir başkası tarafından katledilmiş olsa da, etini yediğinizde onu kendi ellerinizle öldürmüş gibi olursunuz.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s